Μία Ελένη του Ευριπίδη κατά Τσιριγκούλη με εξαίρετους καλλιτέχνες στην ατμοσφαιρική αυλή έξω από το «Σπίτι του Ηθοποιού» που θύμιζε άλλες ανθρωπινότερες εποχές

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα.

 

Απολαμβάνω τα αρχαία κείμενα όταν ακούγονται καλά χωρίς τσιριμόνιες και σκηνοθετισμούς απείρου κάλλους. Δεν χρειάζονται πολλά ξόμπλια, φτάνει η μετάφραση να είναι πιστή κι ο μεταφραστής σεβαστικός. Όλα τα άλλα αφήνονται στη φαντασία του θεατή. Βέβαια ζούμε στην εποχή του εκβαρβαρισμού της εικόνας, ο ανθρώπινος εγκέφαλος κατακλύζεται από βία, αίμα, σπαραγμό, απονιά, με μία ταχύτητα που δεν μπορεί να αντέξει, με αποτέλεσμα να είναι ο καταιγισμός εικόνων και ήχων δυσαρμονικών το βασικό κριτήριο της «δουλειάς» ενός σκηνοθέτη. Κι έτσι όπως τώρα βαδίζουμε προς το «Ολικό» διαδικτυακό «καλλιτέχνημα» που είναι λέει διαδραστικό και δίνει την ψευδαίσθηση της αυτενέργειας, πατώντας όμως σε καλούπια και δρόμους χιλιοπατημένους, μπορούμε να αντιμετωπίζουμε αυτές τις συμπαθητικές προσεγγίσεις του αρχαίου δράματος ως «ρετρό» ακόμα κι ως αναχρονιστικές, αφού διάφοροι ψευδο-θεωρητικοί του συρμού και του copy-paste εκλογίκευσαν τη σύγχρονη τεχνολογική βαρβαρότητα κι έκοψαν κι έραψαν τα γούστα του κοινού στα δικά τους καταναλωτικά πρότυπα μιας ψευδαισθητικής αφθονίας και μιας «ελευθερίας» στην έκφραση που είναι τόσο τυποποιημένη ώστε μόνον ως οξύμωρον σχήμα και αντίφασις μπορεί να εκληφθεί. Η τραγική ειρωνεία απούσα από τις σύγχρονες αναπαραστάσεις αρχαίου δράματος. Είμαστε όλοι τόσο έξυπνοι, τόσο μορφωμένοι, τόσο καλά πληροφορημένοι που σιγά μην συμπάσχουμε με βοσκούς, παραστημένα μωρά και ξυπόλητους πολεμιστές με το κοντάρι. Ούτε καν ένα λέιζερ-φέιζερ δεν είχαν βρε παιδιά! Λοιπόν, αγαπητοί μου αναγνώστες και συνοδοιπόροι στο πνεύμα, η αρχαία δραματική ποίηση είναι αξεπέραστη μέχρι σήμερα για δύο βασικούς λόγους: πρώτον, δεν έχει εξελιχθεί το ανθρώπινο είδος (όχι τουλάχιστον επί τα βελτίω) και δεύτερον, μιλάει για πανανθρώπινες αλήθειες, αρχετυπικές, τόσο βαθιά κρυμμένες στο Συλλογικό Ασυνείδητο που μόνο με αγάπη, γνώση, γενναιοδωρία και ΣΕΒΑΣΜΟ μπορούν να ανασυρθούν στην επιφάνεια και να αποδοθούν στη Συλλογική δεξαμενή της κατακτημένης, κερδισμένης αλλά και χαρισμένης Γνώσεως. Εξηγούμαι: το ά-Λογο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης είναι κυριαρχικό σε σκοτεινούς καιρούς. Το μη γνωστό βαφτίζεται «θεϊκό», «δαιμονικό» ή όπως αλλιώς. Ο ζαλισμένος ανθώπινος νους παραδέρνει ανάμεσα σε μια μαγική αντίληψη ενός κόσμου εχθρικού κι επικίνδυνου και στην εσφαλμένη αντίληψη θεοτήτων εκδικητικών πάνω στις οποίες προβάλλει όλα τα ανθρώπινα ελαττώματα. Το αποτέλεσμα; Χάος εις την νιοστήν! Μέσα εκεί, ο Ποιητής, ως φωστήρ, ως φάρος, επιχειρεί να μεταγγίσει το τραγούδι των Σειρήνων χωρίς και την βακχική μανία που κάτι τέτοιο θα εσυνεπάγετο υπό κανονικές συνθήκες. Έτσι το θέατρο λειτουργεί ως προσομοίωση και το δράμα είναι απλώς μία αφορμή να ξορκίσουμε τα «οικεία κακά» με αισθητικό και κοινωνικώς ασφαλή τρόπο. Εκτόνωση του θυμικού (ατομικού και συλλογικού) κι αποκλιμάκωση της βίας σε ανεκτά, ελεγχόμενα επίπεδα. Αυτό θα μπορούσε να είναι κι ευνουχισμός της μνήμης (συλλογικής ή ατομικής), θα μπορούσε να οδηγήσει ενδεχομένως σε ανατολίτικη απάθεια ή απραξία, λειτουργεί όμως ως δραματοθεραπεία κι ως εκ τούτου είναι «φιλικό» το θέατρο με την επιθυμητή συνεκτικότητα της πόλεως ή του κράτους. Από αυτή την άποψη οι δραματικοί ποιητές είναι (ερήμην τους) ίσως οι καλύτεροι προπαγανδιστές της κοινωνικής συνοχής. Όταν αποτυγχάνουν εξοστρακίζονται ή οδηγούνται στην αυτοεξορία-αυτοκαταστροφή. Αν δεν το έχει συνειδητοποιήσει κανείς αυτό, καλό είναι να μην καταπιάνεται με τα «ιερά και τα όσια» του αρχαίου δράματος. Παίζει «εν ου παικτοίς».

Ο Λεωνίδας Τσιριγκούλης, ως μεμονωμένος και μοναχικός βαδίζει τον ηρωικό του δρόμο στην ερμηνεία της αρχαίας τραγωδίας, χωρίς φόβο και πάθος, αλλά και χωρίς προσδοκίες. Γιατί ξέρει ότι ξεχωρίζει από τον εσμό των φεστιβαλιζόντων, δεν είναι δοκησίσοφος, δεν είναι οιηματίας, δεν κάνει αρπαχτές. Ανιδιοτελής μέχρι ηρωισμού κι ευθυτενής μέχρι περηφάνειας, καταθέτει κάθε χρόνο τον οβολόν του στη Συλλογική Συνειδητότητα χάρη στην αμέριστη συμπαράσταση της παιδικής του φίλης Άννας Φόνσου και στο πάντα φιλόξενο «Σπίτι του Ηθοποιού».

Όλοι οι καλλιτέχνες που συμμετείχαν σε αυτή την «Ελένη» τίμησαν τον Ευριπίδη και το πνεύμα του Ομήρου, όπως εμπνέει ακόμα και σήμερα την ελληνική Ποίηση, την υψηλή. Τέτοια προσοχή στο λόγο, τόση ακρίβεια, μετρημένος συλλογικός λυγμός, είχε καιρό να ακουστεί στον λαβύρινθο του θεατρολογικού μυαλού μου. Εύγε σε όλους:

 

Συντελεστές

Μετάφραση: Κώστας Τοπούζης

Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Τσιριγκούλης

Σκηνογραφία – Κοστούμια: Αριστείδης Πατσόγλου

Μουσική: Λεωνίδας Κανάρης

Υψίφωνος: Ζαφείρω Χατζηφωτίου

Sound design: Παναγιώτης Φραγκούλης

Βοηθός σκηνοθέτη: Πόλυ Σαίτη
Φωτογραφία: Νικολέτα Γιαννούλη

Διανομή

Ελένη: Έρη Παπαγαλάνη 
Μενέλαος: Αγησίλαος Σιούνας
Τεύκρος: Νικόλας Ντάβας
Γριά – Θεονόη: Μαρία Στεφανίδου
Άγγελος Α’ – Δούλος: Κώστας Σουρτζής
Θεοκλύμενος: Γιώργος Δαρείος
Άγγελος Β’: Ιάκωβος Συρίγος 

Διόσκουροι: Νικόλας Ντάβας, Άγγελος Συρίγος
Κορυφαία χορού: Σίλια Κατραλή

Κι όπως είπε η έμπειρη Άννα Φόνσου στην πρεμιέρα, «δεν είναι εύκολο να κουρδίζεις ηθοποιούς», έτσι, χωρίς υλική αμοιβή, ταγμένους όμως σε έναν υψηλό σκοπό, στο βωμό μιας Τέχνης διαχρονικής.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

info από το Δελτίο Τύπου:

Ευριπίδη

~ Ελένη ~

 26 & 27 Αυγούστου 2017

«Το σπίτι του ηθοποιού»

Παναθηναίων 5 & Αλκαμένους 175, Κ.

Τηλ: 210 5226132 & 210 5226134 | website: www.actorhouse.gr

Στις 20:30 | Είσοδος ελεύθερη

                                                                      ~

…Με το βαθύ στηθόδεσμο, τον ήλιο

στα μαλλιά, κι αυτό το ανάστημα

ίσκιοι και χαμόγελα παντού

στους ώμους στους μηρούς στα γόνατα·

ζωντανό δέρμα, και τα μάτια

με τα μεγάλα βλέφαρα

ήταν εκεί, στην όχθη ενός Δέλτα.

Και στην Τροία;

Τίποτε στην Τροία – ένα είδωλο…

κι εμείς σφαζόμασταν για την Ελένη

δέκα χρόνια…

                                                                        ~

Γιώργος Σεφέρης

 

Το κέντρο πολιτισμού «Ελεύθερη Έκφραση» παρουσιάζει το αντιπολεμικό έργο του Ευριπίδη «Ελένη» σε μετάφραση Κώστα Τοπούζη. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Λεωνίδας Τσιριγκούλης που επιχειρεί να δώσει τη διττή διάσταση της ηρωίδας κινούμενος μεταξύ πραγματικότητας και ψευδαίσθησης.

Ο πραγματικός κόσμος της Τροίας και ο κόσμος του παραμυθιού της Αιγύπτου εναλλάσσονται μέσα από το παιχνίδι του είναι και του «φαίνεσθαι» της Ελένης και του ειδώλου της.

Στον ομώνυμο ρόλο, η Έρη Παπαγαλάνη και στο ρόλο του Μενέλαου, ο Αγησίλαος Σιούνας.

Η παράσταση θα παρουσιαστεί  στο «Σπίτι του ηθοποιού» στις 26 & 27/ Αυγούστου και στον Πολυχώρο «Αλεξάνδρεια» στις 7 & 9 Σεπτεμβρίου 2017.

“Οτιδήποτε νομίζουμε αληθινό, αποδεικνύεται ψέμα και ό,τι είναι ψέμα μπορεί να είναι η μεγαλύτερη αλήθεια”.

Ο Ευριπίδης, τραγικά επίκαιρος, στην πιο σκληρή στιγμή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, αμέσως μετά την τρομερή καταστροφή της Σικελικής εκστρατείας, μέσω του μοτίβου του ειδώλου, αναδεικνύει τον παραλογισμό και τη ματαιότητα του πολέμου.

Δεκαεπτά χρόνια από την έναρξη της τρωικής εκστρατείας, η Ελένη συναντά πάλι τον Μενέλαο και ανατρέπει το μύθο της άπιστης γυναίκας.

ΕίδοςΑρχαία τραγωδία

Συντελεστές

Μετάφραση: Κώστας Τοπούζης

Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Τσιριγκούλης

Σκηνογραφία – Κοστούμια: Αριστείδης Πατσόγλου

Μουσική: Λεωνίδας Κανάρης

Υψίφωνος: Ζαφείρω Χατζηφωτίου

Sound design: Παναγιώτης Φραγκούλης

Βοηθός σκηνοθέτη: Πόλυ Σαίτη
Φωτογραφία: Νικολέτα Γιαννούλη

Διανομή

Ελένη: Έρη Παπαγαλάνη 
Μενέλαος: Αγησίλαος Σιούνας
Τεύκρος: Νικόλας Ντάβας
Γριά – Θεονόη: Μαρία Στεφανίδου
Άγγελος Α’ – Δούλος: Κώστας Σουρτζής
Θεοκλύμενος: Γιώργος Δαρείος
Άγγελος Β’: Ιάκωβος Συρίγος 

Διόσκουροι: Νικόλας Ντάβας, Άγγελος Συρίγος
Κορυφαία χορού: Σίλια Κατραλή

Τιμές εισιτηρίων

Είσοδος ελεύθερη

Διάρκεια παράστασης

80’ χωρίς διάλειμμα

Περισσότερες Φωτογραφίες

https://goo.gl/6zaFFA

 

 

Advertisements
Συλλογὴ εἰκόνων | Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Θέατρο. Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...