Ελένη Γκίκα, Εν ύπνω…, εκδόσεις ΑΩ, σελ. 64, 10,65 €.

 

Από τον ποιητή και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…

 

 

 

 

Η Ελένη Γκίκα χωμένη για δεκαετίες στα βιβλία απέκτησε ανοσία στους εύκολους συναισθηματισμούς και στους ψευδορομαντικούς ποιητικισμούς. Πεζογράφος στην ουσία, φιλοτεχνεί μια ποίηση ημερολογιακή θα έλεγα αν και απέχει των Απομνημονευμάτων. Αυτή η ανάγκη υποδήλωση τόπου και χρόνου συγγραφής, συνδέουν τα πονήματα αυτά με την προσωπική της ιστορία και λειτουργούν αυτές οι χωροχρονικές επισημάνσεις ως υποτιτλισμός μιας ταινίας που δεν θα γυριστεί ποτέ για τους άλλους, αλλά «τρέχει» στο μυαλό τής δρώσης δημιουργού κι αποκτά βεβαίως κοινωνιολογικό και πολιτικό ενδιαφέρον στο βαθμό που το «εγώ» συνδιαλέγεται με το «εμείς» και η τοιχογραφία του κόσμου αντανακλάται στον αμφιβληστροειδή του γράφοντος ως ιριδισμός σε πομφόλυγα. Όμως η Ποίηση είναι Τέχνη του «είναι» κι όχι του «φαίνεσθαι». Παραθέτω το γλαφυρότερο για μένα δείγμα γραφής της ώριμης πια συγγραφέως από αυτόν τον τόμο με τον άκρως υποδηλωτικό τίτλο κι αφήνω σ’ εσάς, αγαπημένοι συνδημιουργοί αναγνώστες να δημιουργήσετε τα δικά σας είδωλα στην προσωπική σας οθόνη προβολής;

 

ΣΤΡΕΙΔΙ ΓΙΑ ΦΤΥΣΙΜΟ

 

Φεύγοντας καταλαβαίνεις τι χάνεις:

Την επαφή σου με την ιστορία

Την άκρη στο ποίημα

Το δεξί σου αφτί

Τ’ αριστερό σου μάτι

Το σαγηνευτικό σου βλέμμα

Το ενδεχόμενο.

Θα κλείσεις φεύγοντας

Σα στρείδι

Κι ούτε μαργαριτάρι

Ούτε προοπτική

Μονάχα δυο γουλίτσες

Βρόμικης θάλασσας.

Για φτύσιμο, δηλαδή.

 

            Τρίτη 25 Ιουλίου, έβδομη μέρα, φεύγοντας.

 

Εδώ η ομφαλοσκόπηση συνδυάζεται με την αυτό-κορεσμό και την ανάγκη αποστασιοποίησης από τα μέσα δρώμενα προκειμένου να αποκαλυφθεί η έσω αλήθεια, η κεκρυμμένη από τόνους συμβιβασμών και συμβάσεων αστικής αμοιβαιότητος. Αυτή η complicité, που δεν είναι καν συν-ενοχή, αφού δεν τίθεται – συνήθως – για τον ποιητή θέμα να παίζει «κρυφτούλι» με τον εαυτό του, αυτή η συνωμοτικότητα της φαινομενικώς ιδιωτικής συνομιλίας με τη «δική μας φωνή, όχι εκείνη που μας αρέσει» (Γ. Σεφέρης), λαμβάνει διαστάσεις μνημειώδεις κι ενίοτε πολιτικώς μεγαλειώδεις. Αν όλοι οι άνθρωποι γνώριζαν τον εαυτό τους εις βάθος και πέταγαν στα σκουπίδια σκιάδια και αλεξήλια που τους αποδιώχνουν το αγνό ηλιακό φως, τότε η Ανθρωπότητα σύμπασα θα προέβαινε σε εκείνο το απαραίτητο «ποιοτικό άλμα» που θα της εξασφάλιζε την προθανάτια ευημερία και την παραδείσια ειρήνη, που νοσταλγούμε κυτταρικώς και την ονοματίζουμε Εστία, Ιθάκη, Εδέμ, Εδέντια κ.λπ.

 

 

                        ΑΦΟΥ ΔΕΝ ΈΜΑΘΕ ΠΟΤΕ ΚΟΛΥΜΠΙ

 

 

                        Έσκασε.

                        Με κρότο. Εκκωφαντικά.

                        Λάστιχο, είπαν.

                        Το μπροστινό

                        Λες και το σκίσαν με μαχαίρι.

                        Κι αυτή δεν είπε τίποτα.

                        Ούτε στον κρότο

                        Ούτε μετράει πια τη ζημιά

                        Όπως δεν θα μετρήσει

                        Καθόλου

                        Το πόσο καλή θα τήνε

                        Πουν απόψε.

                        Μήπως δεν ξέρει;

                        Δικά της, τίποτα.

                        Σωσίβια δανεικά!

                        Αφού δεν έμαθε ποτέ κολύμπι.

 

                                    Πα. 16 Ιουνίου, Ρόδος

 

Κι εδώ η ομιλώσα αφηγηματική-ποιητική φωνή προβαίνει σε αυτό-μαστίγωση με ηθικό δίδαγμα πικρόν και κοινωφελές. Μάθετε να κολυμπάτε μόνοι σας, να περπατάτε χωρίς δεκανίκια για να μπορείτε στη δύσκολη στιγμή να βασισθείτε αποκλειστικώς και μόνο στις εδικές σας δυνάμεις και να πείτε ηρωικώς: «Πέφτω – βάζω εμπρός τα δυο μου χέρια και σηκώνομαι».

 

Η Ελένη Γκίκα χωρίς να προϋποθέτει και να συνυποδηλώνει καμία ποιητική της ήττας, φαίνεται σα να φιλοσοφεί και να στοχάζεται πάνω στα ανθρώπινα, όχι με την οπτική της Μοίρας αλλά με την αποκλειστικότητα της ατομικής ευθύνης και με την ανάπτυξη της αυτοσυνείδησης. Αυτό είναι και το κεντρικό δίδαγμα της θεματικής της: επιτρέψτε στον εαυτό σας να εξελιχθεί κι αυτή θα είναι η πλέον επαναστατική πράξη-δήλωση που μπορείτε να χαρίστε στον κόσμο, φαίνεται σα να λέει κάτω από τα προσεκτικώς κρυμμένα νοήματά της.

 

 

Η ΟΜΠΡΕΛΑ ΤΗΣ ΜΑΙΡΗΣ ΠΟΠΙΝΣ

Η Μαίρη Πόπινς
τη σήμερον ημέρα
αλλού η ομπρέλα
αλλού αυτή.

Χιλιόμετρα έκανε της πόνεσαν τα πόδια
Την ομπρέλα έβλεπε σε απόσταση αναπνοής
Θρήνος η μελωδία της ευτυχίας αλλ’ όμως ήξερε
η Μαίρη Πόπινς
ήταν, τουλάχιστον, αυτή.
“Δεν μ’ έκανε Μαίρη Πόπινς -ψιθύριζε-
η ομπρέλα, Μαίρη Πόπινς γεννήθηκα”
και το επαναλάμβανε σαν προσευχή.

Η Μαίρη Πόπινς
και σήμερα
αναζητά την ομπρέλα
Αλλού η ομπρέλα
κι αλλού αυτή.

Πέμπτη 13 Σεπτεμβρίου 2012.

 

Εδώ τα πράγματα είναι πλέον ή σαφή: είμαστε τα πάθη μας, οι κακοπάθειες μας, τα βάσανά μας, στην «Κοιλάδα των δακρύων» που μεταλλάχθηκε η Ζωή μας («εμείς γι’ αλλού κινήσαμε γι’ αλλού κι αλλού η ζωή μας πάει»), η πεζότητα στην οποία μας καταδίκασαν οι συλλογικοί εφιάλτες και τα προσωπικά προδομένα όνειρά μας, κάθε απόπειρα φυγής είναι αδύνατη και τα πόδια μας θα πληγιάσουν στην τριβή με τη λάσπη της Ύλης. Ο Ίκαρος και η Μαίρη Πόπινς προσγειώνονται απότομα στην πραγματικότητα κι εδώ απομένει να μετατραπεί ο θρήνος σε γενναιότητα και η απομυθοποίηση σε αυτοσυνείδηση.

 

Ώριμα αυτά τα ποιήματα της Ελένης Γκίκα, σύντομα και περιεκτικά. Με την γλυκόπικρη γεύση της βιωμένης χαρμολύπης. Εφαρμοσμένη φιλοσοφία στην ποιητική πράξη από μια αγωνίστρια της Γραφής, ακαταμάχητη, δικαιωμένη από το Χρόνο.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info:

http://www.biblionet.gr/book/211698/%CE%93%CE%BA%CE%AF%CE%BA%CE%B1,_%CE%95%CE%BB%CE%AD%CE%BD%CE%B7,_1959-_,_%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82/%CE%95%CE%BD_%CF%8D%CF%80%CE%BD%CF%89

 

Advertisements
Συλλογὴ εἰκόνων | Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Λογοτεχνία. Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...