Η αριστουργηματική «ΕΛΕΝΗ» του αθάνατου Γιάννη Ρίτσου ευτύχησε να βρει στο πρόσωπο του μεγάλου Βασίλη Παπαβασιλείου την οριστική, μοναδική κι ανεπανάληπτη διαφυλική και διεμφυλική ερμηνεία της στη σκηνή του πάντα καινοτόμου και ζωντανού, δημιουργικού κυττάρου με την επωνυμία «Θέατρο Τέχνης» υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της παθιασμένης και υπέρ-επαρκούς Μαριάννας Κάλμπαρη…

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…

Παρατηρώντας από πολύ κοντά τον μεγάλο Βασίλη Παπαβασιλείου να μεγαλουργεί ως «Ελένη» του Ρίτσου, αναγκάστηκα μετ’ ολίγον να εγκαταλείψω το ψυχρό βλέμμα του αδέκαστου κριτικού και να παρασυρθώ σε έναν κυκεώνα αισθημάτων, συναισθημάτων, ιδεών, ιδεολογημάτων, ονειρικών παραισθήσεων και ποιημάτων εν τέλει, σκηνικών και διαχρονικών.

Αυτός ο άνθρωπος του θεάτρου έχει δουλέψει τόσο το στοιχείο του αυτοσαρκασμού και της ειρωνείας που καταντάει φιλοσοφική στάση ζωής κι ένσαρκη αμφισβήτηση της ματαιότητας των πάντων… γιατί, ναι, υπάρχει η Τέχνη και τα κείμενα τα δραματικά που δεν ντρέπονται να είναι ποιητική και δια του Λόγου χτίζουν κι αποδομούν κόσμους μέσα σε μια στιγμή.

Ο Ρίτσος είναι αθάνατος, όχι γιατί δεν πήρε το Νόμπελ, μήτε γιατί πήρε το βραβείο Λένιν, αλλά γιατί υπηρέτησε την ελληνική γλώσσα με τέτοια επιμονή που μήτε απελπισμένος γεωργός που του έλαχε κλήρος σε ξερολιθιά κάτω από εκτυφλωτικό ανηλεή ήλιο, μήτε μικροκαλλιεργητής που έχει να θρέψει άπειρα στόματα δεν θα επεδείκνυε τέτοια ακάματη δημιουργικότητα, απαράμιλλη εργατικότητα, πείσμα κι υπομονή… τόσο που εισέπραξε πολλή πίκρα και μεγάλη αχαριστία ακόμα κι από την πλευρά των ομοϊδεατών του. Όμως όσο περνούν τα χρόνια και λιώνουν μαζί με τα κόκκαλα κι οι μικροκακίες των ανταγωνιστών, ο φθόνος του δήμου και η κακεντρέχεια των σοφιστών (για να παραφράσω τον Καβάφη)… τότε μένει γυμνός ο λόγος με την όποια δραματική αρματωσιά του και μας καλεί να τον υποδυθούμε, να το φορέσουμε σα ρούχο και τότε (μόνον τότε αγαπητοί δια-γκωνιστές) είναι η ώρα η σωστή για να δείξουμε όχι μόνον «πόσα αχλάδια χωράει ο σάκκος μας» αλλά και πόσα τελικά μαζέψαμε και πόσα δεν σαπίσανε εν τω μεταξύ… Πικρός ο απολογισμός για τους μιμητές άλλων, τους ματαιοκάματους, τους εξ ορισμού κι αναγκαστικώς μικροπρεπείς, αφού πρέπει να βιαστούν να εξαργυρώσουν τον κάλπικον οβολό τους, σπρώχνοντας άλλους και μπερδεύοντας τον αργυραμοιβό.

Ο Ρίτσος τίμησε τον ιδεολογικό χώρο που υπηρέτησε εμπράκτως και με αυτοθυσία. Τίμησε την ελληνική λαλιά, του φτωχού κι αγράμματου ανθρώπου, καλλιέργησε τη νεοελληνική προσωδία, παρατήρησε τη φύση και τα φαινόμενα με την εμμονή του ποιητή που αναζητεί το Άρρητο, το Αιώνιο και το διαρκές. Και τα κατάφερε! Η εμμονή του με τους αρχαίους μύθους, η καταβύθισή του στο συλλογικό υπόστρωμα του Ανθρώπινου Ασυνείδητου, η σκληρότητα και βιαιότητα των ενστίκτων όταν έρχονται να αντιπαλέψουν με το Φως της Αλήθειας, η ανάγκη του να αφήσει πίσω του ανεξίτηλο στίγμα στις πέτρες και στα κούτσουρα που παρασύρει χείμαρρος σκαιός, η αγάπη του εν τέλει για τις λέξεις, όχι μόνον ως φορείς νοημάτων, αλλά ως ψηφίδες κόσμων ολάκερων, καινοφανών κι ανυπέρβλητων, τον οδήγησαν στα όρια του γραπτού κι εκφερόμενου λόγου και τότε βρήκε προσωρινό απάνεμο λιμάνι στην οργιαστική εικαστική ενασχόληση για να ξορκίσει τον δαίμονα της γραφής, για να ησυχάσει, να πάρει μια ανάσα για λίγο, μακριά από τα «φαντάσματα της ηδονής του», γιατί είναι πολυερωτικός και πανερωτικός, άφυλος, διεμφυλικός και διαφυλικός ο διάχυτος ερωτισμούς του ποιητή Γιάννη Ρίτσου. Κι όσο περνάει ο καιρός καθίσταται ολοένα και πιο σαφές το υπαρξιακό, παγκόσμιο εύρος του πανερωτικού, οργιαστικού, ρυθμικού και βακχικού ερωτικού του οράματος, όπως αποκαλύπτεται στη γερασμένη και παραιτημένη εν πολλοίς Ελένη του, όπου δια της αρνήσεως καταφάσκει στον αιώνιο ΈΡΩΤΑ και στη ΖΩΗ που μόνο μέσα στη δόξα της νιότης μπορεί να βιωθεί πλέρια. Ναρκισσιστικός λόγος αιωνίου εφήβου με την απαίτηση να αγγιχθεί, για την Αγάπη ούτε λόγος…

Ο Βασίλης Παπαβασιλείου χρησιμοποιώντας όχι μόνο το πρόσωπό του αλλά και το σώμα του ολάκερο σαν μάσκα, πλάθει ένα ρόλο που αν ήμασταν σε ευνομούμενη χώρα και λειτουργούσαν οι θεσμοί θα είχα βραβευθεί με τα ανώτερα εύσημα και θα τον καλούσαν να διδάξει σε όλα τα πανεπιστήμια της χώρας, αντί για κάποιες χρυσές ευκίνητες μετριότητες… Όμως εκείνος φαίνεται να υπηρετεί την πανάρχαια διονυσιακή τέχνη με μια μακροθυμία και μια δημιουργική αγανάκτηση που μόνον ένας προσωκρατικός φιλόσοφος θα μπορούσε να επιδείξει και να διατηρήσει επί μακρόν άσβεστη τη φλόγα της επί σκηνής εκφερομένης δραματικής ποιήσεως. Κι ας φωνάζουν οι άλλοι, οι άσχετοι, οι μωροί, πως το θέατρο είναι μόνον εικόνα ή ήχος άναρχος, βάρβαρος, δυσαρμονικός, αποστεωμένος, που δεν σημαίνει τίποτα και σε κανέναν… Ακόμα κι οι άνθρωποι των σπηλαίων θα εξανίσταντο με τόσον πρωτογονισμό των περί πολλών αποδομούντων και μετανεωτεριζόντων νοσταλγών μιας αφασικής ανθρωπότητας βουτηγμένης στον άλογο καταναλωτισμό και στον ανερμάτιστον, αφιλοσόφητον ευδαιμονισμόν που πλουτίζει μόνον την χημεία των πλεονεκτών…

Η Ελένη του Ρίτσου δια σώματος και σώματος Βασίλη Παπαβασιλείου είναι η περίτρανη απόδειξη πως το θέατρο είναι πρώτα λόγος και μετά όλα τα άλλα. Κι όταν περάσει αυτή η λαίλαπα του μεταμοντερνισμού και δούμε το κενό και τις ζημιές που θα αφήσει πίσω της, οι διάφοροι Ηρόστρατοι θα τρέχουν να κρυφτούν από τους ιστορικούς του μέλλοντος μαζί με τα ψυχεδελικά ανόητα συγγράμματά τους.

 

Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΈΜΠΡΑΚΤΑ ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΜΑΣ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΝΑ ΑΓΝΟΟΥΝ ΕΠΙΔΕΙΚΤΙΚΩΣ ΣΤΟ ΒΩΜΟ ΜΙΑΣ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΗΓΕΜΟΝΩΝ… ΠΟΥ ΔΕΝ ΈΧΟΥΝ ΜΗΤΕ ΙΕΡΟ ΜΗΤΕ ΌΣΙΟ, ΜΗΤΕ ΓΛΩΣΣΑ ΜΗΤΕ ΣΕΒΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ…

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

 

 

 

 

INFO:

 

 

http://www.theatro-technis.gr/eleni-tou-gianni-ritsou/

 

«H ΕΛΕΝΗ»
του Γιάννη Ρίτσου
σε σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου
στο ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΡΟΛΟΥ ΚΟΥΝ

Κάθε Σάββατο & Κυριακή, στις 19:00
Πρεμιέρα: Σάββατο 18 Νοεμβρίου

2001…2009…2017: «Η Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου, στη σκηνική ενσάρκωσή της από τον Βασίλη Παπαβασιλείου, ξαναγεννιέται κάθε οχτώ χρόνια και φέτος επιστρέφει, όπως πάντα, σαν φόρος κατάφασης στη δύναμη της ποίησης, του θεάτρου και της ζωής.
Έχοντας ήδη πίσω της 150 παραστάσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, « H Ελένη» ξαναρχίζει το ταξίδι της στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν στην οδό Φρυνίχου, από τις 18 Νοεμβρίου.
Το σχέδιο της «Ελένης» έχει τις ρίζες του στη θεατρική βραδιά που παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 1999 στην Πνύκα, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, με τίτλο «Ο κύριος Γιάννης Ρίτσος».
Ο Βασίλης Παπαβασιλείου λέει για το κείμενο:
Oι αρχαιόθεμοι «γυναικείοι μονόλογοι» της «Τέταρτης Διάστασης». Τα κομμάτια αυτά παίζονται από γυναίκες ηθοποιούς με λαμπρά συνήθως αποτελέσματα (προσωπικά μου έχει τύχει να θαυμάσω κάποια από τα αποτελέσματα αυτά), τα οποία όμως παραπέμπουν μοιραία στον κλειστό κόσμο του «ψυχολογικού θεάτρου». Η ταύτιση του φύλου του ερμηνευτή με το φύλο της θεατρικής «περσόνα», είναι υπεύθυνη, κατά τη γνώμη μου, γι’ αυτή την παραπλανητική αναγωγή. Γιατί παραπλανητική; Μα γιατί ο Ρίτσος είναι πολύ πιο κοντά στον αρχαίο συνάδερφό του παρά στον Τένεση Ουίλιαμς. Θα’ λεγε κανείς ότι ο Ουίλιαμς είναι γι’ αυτόν η αφετηρία, για να αναπλεύσει τον ποταμό του θεάτρου και να συναντήσει τον Ευριπίδη. Το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών. Το ανθρώπινο πάθος , είτε τη «γυναικεία» ψυχή αφορά είτε την «ανδρική», φωτίζεται στοργικά και συνάμα ανελέητα ως έρμαιο μιας υπέρτερης διαπλοκής δυνάμεων, που φέρουν τα ωραία ονόματα Πόθος, Δόξα, Ομορφιά, και συνθέτουν το δίχτυ της Μοίρας μας.
Στους μονολόγους του Ρίτσου το πάθος δεν εκτίθεται ως άμεσο βίωμα, αλλά ως αναδρομή. Όχημα αυτής της αναδρομής είναι η γλώσσα. Κάτι περισσότερο : η γλώσσα και το παιχνίδι της είναι η μόνη ταυτότητα των ηρώων του. Η κατά συνθήκη ονομασίες Αίας , Ορέστης, Ελένη κτλ. δε σηματοδοτούν ατομικές οντότητες αλλά κόμπους του Μύθου, ή μ’ άλλα λόγια της ακατάλυτης δύναμης του Απρόσωπου που εξυφαίνει, που πλέκει τη μικρή ζωή του καθενός μας. Τι άλλο έκανε η αρχαία τραγωδία;

Πληροφορίες για την παράσταση:
Σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαβασιλείου
Σκηνογραφία: Μαρί-Νοέλ Σεμέ
Μουσική: Γιάννης Μεταλλινός
Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ
Καλλιτεχνική συνεργάτις- Εκτέλεση παραγωγής: Νικολέτα Φιλόσογλου

Στο ρόλο της «Ελένης» ο Βασίλης Παπαβασιλείου.
Συμμετέχει ο Νίκος Σακαλίδης.

Πρεμιέρα 18/11 στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν – Φρυνίχου

INFO
Παράσταση: «H Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου
Έναρξη: 18 Νοεμβρίου
Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν | Φρυνίχου 14, Πλάκα
Τηλέφωνα ταμείου: 2103222464 & 2103236732
Παραστάσεις: Σάββατο & Κυριακή στις 19:00, μέχρι την Κυριακή των Βαΐων (1 Απριλίου)
Διάρκεια: 60 λεπτά
Τιμές εισιτηρίων: 15 Ευρώ / 10 Ευρώ (μειωμένο) / 8 Ευρώ (άνεργοι),
8€/άτομο για γκρουπ και ομαδικό εισιτήριο (12 άτομα και πάνω)
Ομαδικές κρατήσεις για σχολεία και γκρουπ:
Νικολέτα Φιλόσογλου 6976510251, 2109937289 nikolmel@yahoo.com

 

Advertisements
Συλλογὴ εἰκόνων | Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Θέατρο, Λογοτεχνία. Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

w

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

Αὐτὸς ὁ ἱστότοπος χρησιμοποιεῖ τὸ Akismet γιὰ νὰ μειώσει τὰ ἀνεπιθύμητα μηνύματα. Μάθετε τί συμβαίνει μὲ τὰ δεδομένα τῶν σχολίων σας.